Φιλίπ Κλοντέλ - Η αναφορά του Μπροντέκ

Συγγραφέας: Φιλίπ Κλοντέλ

Τίτλος: Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΠΡΟΝΤΕΚ

Σελίδες: 400

Κατηγορία: Μυθιστόρημα

Εκδόσεις: Ψυχογιός (2008)

Κάθε αρχή και δύσκολη λένε. Το δύσκολο στην προκειμένη περίπτωση, ήταν να επιλέξω το βιβλίο που θα σηματοδοτούσε την έναρξη της συμμετοχής μου στην υπέροχη αυτή προσπάθεια που εδώ και μέρες είχαν ήδη ξεκινήσει οι αγαπητοί μου Θοδωρής και Δήμητρα.

Από την δύσκολη θέση της επιλογής με έβγαλε η σημερινή ημέρα. Παγκόσμια ημέρα της Ποίησης και ταυτόχρονα Παγκόσμια ημέρα για την εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων η 21^η Μαρτίου. Καθότι λοιπόν η στήλη των Αφιερωμάτων του Books Boulevard σήμερα απονέμει - δια χειρός Θοδωρή Μπόνη - φόρο τιμής στον Κ. Καβάφη για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, επέλεξα με τη σειρά μου να προσεγγίσω ένα από τα έργα του Γάλλου συγγραφέα Φιλίπ Κλοντέλ προς αφύπνιση όλων μας για την Παγκόσμια ημέρα για την εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων.

Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΠΡΟΝΤΕΚ, ανήκει στα βιβλία εκείνα που, όταν διαβάζεις και την τελευταία τους σελίδα σου αφήνουν ανάμικτα συναισθήματα, μια "γλυκόπικρη γεύση". Γλυκιά, διότι είχες την τύχη να πέσουν στα χέρια σου και πικρή, διότι φέρνει στην επιφάνεια την ενδόμυχη αποστροφή προς το διαφορετικό που μπορεί να ενυπάρχει ακόμη και στους πιο οικείους μας ανθρώπους. 

«Ονομάζομαι Μπροντέκ, και δεν ευθύνομαι για τίποτα. Οφείλω να το πω. Πρέπει να το ξέρει όλος ο κόσμος. Εγώ δεν έκανα τίποτα, κι όταν έμαθα τι συνέβη θα προτιμούσα να μη μιλήσω ποτέ γι’ αυτό, να αλυσοδέσω τη μνήμη μου, να την κρατήσω γερά δεμένη στα δεσμά της έτσι ώστε να κάτσει φρόνιμη όπως μια αλεπού πιασμένη στο δόκανο. Με ανάγκασαν όμως οι άλλοι: "Εσύ ξέρεις να γράφεις", μου είπαν, "έχεις κάνει σπουδές". Απάντησα ότι είχα κάνει πολύ λίγες σπουδές, που ούτε καν τις ολοκλήρωσα άλλωστε, και ότι δε μου άφησαν σπουδαίες αναμνήσεις. Δε θέλησαν ν’ ακούσουν τίποτα: "Ξέρεις να γράφεις, γνωρίζεις πώς να χρησιμοποιείς τις λέξεις και πώς μπορούν να εκφράσουν τα πράγματα. Αυτό αρκεί. Εμείς δεν ξέρουμε να το κάνουμε. Εμείς θα μπερδευόμασταν, ενώ εσύ θα τα πεις και θα σε πιστέψουν"».

Η ιστορία εξελίσσεται σε ένα χωριό κάπου στην Ευρώπη. Μια μεταπολεμική Ευρώπη, με εμφανή τα σημάδια του πολέμου στα εδάφη της αλλά και στις ψυχές των ανθρώπων.

Ο Μπροντέκ, είναι ένας εκ των κατοίκων του χωριού και παράλληλα ένας από τους ελάχιστους επιζήσαντες αυτών που ανήκαν στην κατηγορία των διαφορετικών, προς έκπληξη ή και απογοήτευση θα μπορούσε κανείς να πει, των συγχωριανών του.

Προκειμένου να γράψει την μυστηριώδη Αναφορά, ο Μπροντέκ κάνει μια αναδρομή στην ιστορία και στο παρελθόν του χωριού και ταυτόχρονα μια αναδρομή στο δικό του παρελθόν. Ένα παρελθόν άμεσα συνδεδεμένο με το χωριό.

Εξιστορώντας παράλληλα την προσωπική ιστορία του Μπροντέκ και την ιστορία του χωριού, ο Κλοντέλ με μεγάλη δεξιοτεχνία συνθέτει την εικόνα μιας κοινωνίας διαβρωμένης  από το φόβο. Το φόβο και την προκατάληψη για κάθε τι το διαφορετικό από όσα έχουμε συνηθίσει. 

Η αναφορά του Μπροντέκ βραβεύτηκε με το βραβείο Goncourt des Lyceens 2007 και χαρακτηρίστηκε ως μια αριστουργηματική τοιχογραφία μιας κοινωνίας και μιας εποχής.  

Κατά την άποψη μου, αποτελεί τοιχογραφία κάθε κοινωνίας και κάθε εποχής, καθώς θίγει  προβλήματα διαχρονικά, τα οποία μπορεί πολλές φορές να μην φαίνονται, αλλά ενυπάρχουν σε «λανθάνουσα μορφή», περιμένοντας τις κατάλληλες συνθήκες για να «ενεργοποιηθούν». 

                                                                                                                                   Ελένη Ιβάσινα